تراریخته چیست ؟ محصولات تراریخته یعنی چی ؟

تاریخ انتشار : 28 تیر 1395

محصولات تراریخته ! عبارتی که یکی دو ماهی هست خیلی تو رسانه ها و اینور اونور دیدین و شنیدین اما احتمالا معنی دقیقش رو نمی دونید یا اصلا نمی دونید که چه تاثیری روی زندگی شما میذاره . پس با من همراه باشید تا توضیح بدم .

محصولات تراریخته چیست ؟

آقا اسم تراریخته یه ذره ترسناکه آدمو یاد فیلمای علمی تخیلی میندازه اما به زبون ساده ، محصول تراریخته یعنی دستکاری ژنتیکی محصولات یا جانوران . یعنی یک یا چند تا ژن رو به یه محصول یا جانور اضافه کنیم یا ازش کم کنیم تا ویژگی های اون محصول یا جانور رو تغییر بدیم . مثلا یه کاری کنیم ، میوه سیب چهار تا ویتامین بیشتر داشته باشه یا تولید پروتئین کنه . تراریخته به انگلیسی میشه Transgenesis که از دو واژه Transformation و Genesis گرفته شده . ترنسفورمیشن یعنی تغییر شکل و Genesis هم یعنی اصل و ریشه یه چیزی . پس Transgenesis یعنی تغییر دادن ژن اولیه و اصلی یه جاندار .

محصول تراریخته واسه این تراریزی میشه که در برابر تهدیدها ، آفت ها یا بیماری ها مقاوم بشه . مثلا محصول گندم ، نیشکر ، ذرت و … رو جوری با مهندسی ژنتیک تغییر میدن که آفت روشون تاثیر نذاره . اینجوری محصول با کیفیت تر تولید میشه . خیلی رک بخوام بگم ، فعلا از محصولات تراریخته دارن سوء استفاده می کنن تا پول بیشتری به جیب بزنن . کلا انسان ها تا گند یه چیزی رو بخاطر پول درنیارن ، اصلاح نمیشن !

نکته مهم اینه که اگه چند تا ژن به محصول جدید اضافه بشه میگن تراریخته ولی اگه چندتا ژن ازش کم بشه یا کاری کنن که عملکرد نوعی از ژن مختل بشه ، میگن ” فروریخته ” .

تا یادم نرفته بگم که تراریزی توسط دستگاه مخصوص انجام میشه . یکی از مهمترین دستگاه ها Gene Gun هست که تصویرش رو می بینید :

حیوانات تراریخته

این حیوونای زبون بسته همیشه بازیچه دست اشرف مخلوقاتن ! البته اینم بگم که خیلی خوبه که حیوونا هستن وگرنه تمام این آزمایشات باید روی خود انسان انجام میشد . تراریزی در حیوانات هم انجام میشه . هم واسه اینکه گونه ای جدید از پروتئین یا مواد خوراکی رو توشون بوجود بیاریم ، هم اینکه گونه ای جدید از حیوانات رو داشته باشیم که در برابر تهدیدات زیست محیطی مقاوم ترن . مثلا در عکس زیر می بینید که ژن رویش و کنترل مو در موش سمت چپی برداشته شده . بینوا ببین چه شکلی شده . سمت راستی یه موش عادی بدون دستکاری هستش . پس موش زیر میشه موش فروریخته چون ژنش برداشته شده .

یا مثلا در تصویر زیر موش هایی رو می بینید که ژن شون دستکاری شده تا بتونن پروتئین فلورسنت سبز داشته باشن . پروتئین فلورسنت سبز حاوی 238 تا اسید آمینه هست . می دونید که بعضی از اسید های آمینه برای بدن ضروریه . اسید آمینه جزء تشکیل دهنده پروتئینه . حیوانات تراریخته که به پروتئین فلورسنت سبز مجهز میشن ، زیر نور آبی یا فرابنفش ، به رنگ سبز دیده میشن : ( موش وسطیه موش معمولیه )

گیاهان تراریخته

تراریزی در مورد گیاهان هم انجام میشه . علت وجود محصولات تراریخته در گیاهان اینه که در برابر آفت و جانوران موذی در امان باشن و یا اینکه ویژگی جدیدی به گیاه اضافه بشه که برای مصرف کننده مفید باشه . البته تولید کننده هم از این محصولات تراریخته سود می بره .

در سال 1997 حدود 5 میلیون کودک در جنوب شرق آسیا به خاطر کمبود ویتامین A دچار بیماری خشکی چشم شدن ! از 5 میلیون حدود یک میلیون و 250 هزار نفرشون کور شدن !!! بخاطر همین اومدن برنج های اون منطقه رو تراریخته کردن ، یعنی کاری کردن که ویتامین A درون برنج بوجود بیاد تا این بیماری رفع بشه . برای اینکار مقادیری از ژن نرگس زرد رو به خاک های زراعی اون محل اضافه کردن تا بتونن ماده بتاکاروتن رو بیشتر کنن . بتاکاروتن ، زمینه ساز تولید ویتامین A هست . به این برنج میگن برنج طلایی یا Golden Rice .

خدا کنه علم محصولات تراریخته تو ایران رشد نکنه چون کسی به نفع مردم محصول دستکاری شده درست نمی کنه ، یه جوری محصول رو می زنن که وزنش بیشتر بشه و بتونن بیشتر بفروشن . دیگه کاری ندارن که مردم مریض میشن یا نه ! خدایا به دادمون برس .

بیشتر از این علم بایولوژی ندارم ، فقط خواستم در حد توانم توضیح بدم که این تراریخته تراریخته که میگن چیه . امیدوارم که مفید بوده باشه .

حتما مطالب زیر رو هم بخونید

این مطلب توسط وب سایت علم فردا تهیه شده ! دوستان عزیز ، متاسفانه اخیرا سایت های زیادی بدون اجازه ما مطالب علم فردا رو کپی میکنن و به نام خودشون میزنن . خواهش میکنیم برای حمایت از علم فردا حتما به هر کسی که می تونید اطلاع رسانی کنید که منبع اصلی این مطالب وب سایت علم فردا ست !

موضوعات مرتبط