کابل اپتیکال Optical چیست و چه کاربردی دارد ؟

کابل اپتیکال یا کابل نوری یکی از کابل هایی هست که جدیدا خیلی پر مصرف شده چون اکثر دستگاه های جدید پورت اپتیکال دارن . اگه نمی دونید که کابل یا پورت اپتیکال چیه حتما این پست رو بخونید .

کابل اپتیکال چیست ؟

اپتیکال به انگلیسی Optical یعنی نوری یا چیزی که مربوط به نور باشه . پس کابل اپتیکال یعنی کابل نوری . تلفظ صحیح واژه Optical هم به صورت ” آپتیکِل ” ( ɑːp.tɪ.kəl ) هست . اون کسره یه چیزی بین آ و اِ تلفظ میشه یعنی آپتیکال نیست .

کابل Optical برای انتقال صدای دیجیتال طراحی شده . در حال حاضر 3 تا راه برای انتقال صدای دیجیتال وجود داره . یکی کابل HDMI هست ، یکی کابل کواکسیال و یکی هم کابل اپتیکال . می دونید که کابل HDMI می تونه صدا و تصویر رو همزمان انتقال بده . کابل کواکسیال و کابل اپتیکال هم صدای دیجیتال رو منتقل میکنن . با این تفاوت که کابل کواکسیال از جنس مس هست یعنی یه کابل معمولیه اما کابل اپتیکال همونطور که از اسمش هم مشخصه ، یه کابل نوریه . کابل اپتیکال از کواکسیال بهتره چون نویز و اختلالات الکترونیکی روی نور تاثیر منفی نمیذاره . ضمن اینکه انعطاف پذیری بیشتری داره و باریک تر هم هست . در مورد انتخاب بین کواکسیال و اپتیکال ، باید ببینید که دستگاه گیرنده چه پورتی رو ساپورت می کنه . اولویت با اپتیکال هست . لازمه خدمتتون بگم که پورت اپتیکال و کواکسیال کنار همدیگه تشکیل پورت SPDIF رو میدن که قبلا مفصل توضیح دادم .

کابل اپتیکال Optical

اساس کار کابل اپتیکال اینجوریه که دیتا ( اینجا سیگنال صوتی ) به صورت صفر و یک توسط یه منبع نوری داخل کابل حرکت می کنه . یعنی شما اگه داخل کابل رو نگاه کنید می بینید که یه نور قرمز وجود داره . البته موقعی که سیگنال داره ازش رد میشه ، وگرنه تو حالت عادی هیچ نوری نداره .

نور کابل اپتیکال

همونطور که گفتم کابل اپتیکال واسه این طراحی شده که صدا رو از یه دستگاه مثلا تلویزیون به یه دستگاه دیگه مثلا آمپلی فایر منتقل کنه . سیگنال صدا تو حالت عادی یه جریان الکتریکی هست . پس اول باید صدا به نور تبدیل بشه تا بتونه از کابل عبور کنه چون کابل Optical با نور کار می کنه . سیگنال صوتی در دستگاه فرستنده به نور تبدیل میشه و توسط کابل اپتیکال به گیرنده ارسال میشه ، توی دستگاه گیرنده مجددا نور به صدا تبدیل میشه .

کابل اپتیکال از یه هسته شیشه ای تشکیل شده که نور رو عبور میده . نور توی این هسته شیشه ای نمی تونه فرار کنه و به صورت زاویه ای حرکت می کنه . طرز کار انتقال دیتا از طریق نور خیلی مفصله و اینجا جاش نیست .

هسته شیشه ای کابل اپتیکال

کابل اپتیکال توسط شرکت توشیبا طراحی شده . به خاطر همین به کابل اپتیکال کابل TOSLINK هم میگن که TOS مخفف واژه TOShiba هست . واژه لینک link هم که یعنی اتصال . در ضمن ، کابل اپتیکال برای انتقال صدای سوراند 5.1 و 7.1 مناسب نیست چون پهنای باندش برای انتقال این حجم صدا کافی نیست اما کابل HDMI به سادگی اصن صدا رو منتقل میکنه .

کاربرد کابل اپتیکال

با توضیحاتی که بالاتر دادم دیگه الان باید بدونید که کابل اپتیکال به چه دردی می خوره . قبلا صدای استریو یا دو کاناله از دو تا کابل سفید و قرمز رد میشد ( همون سه فیش خودمون – قرمز و سفید برای صدا و فیش زرد برای تصویره ) . صدای استریو یا دو کاناله یعنی یکی کانال چپ و یکی هم کانال راست که جزئیات صدا توسط گوش چپ و راست بهتر شنیده بشه . اما جدیدا به خاطر کاهش مصرف مس و کاهش حجم کابل و شلوغ کاری ، تمام حجم صدا ، از داخل یه دونه کابل عبور داده میشه . کابل اپتیکال ، کیفیت صدا رو خراب نمیکنه و واسه اینکه دو تا کابل سفید و قرمز رو حذف کنه ، گزینه خوبیه .

سه فیش صدا و تصویر

دستگاه هایی مثل اکس باکس وان و یا اکس باکس وان اس ، پلی استیشن 4 ، دستگاه های بلوری Blu-ray و کلا دستگاه های جدید ، یه پورت اپتیکال دارن که خیلی راحت می تونید صداشون رو به تلویزیون یا آمپلی فایر منتقل کنید . با اینکه کابل HDMI صوت و تصویر رو همزمان منتقل میکنه اما بعضی مواقع هست که شما می خواید صدا رو جداگونه انتقال بدید و تقویت کنید . مثلا میخواید صدای اکس باکس از سیستم صوتی خونه پخش بشه ، نه از تلویزیون . تو اینجور موارد باید از کابل اپتیکال استفاده کنید .

پست روبرو هم یکی از کاربرد های کابل Optical رو توضیح میده : پخش صدای تلویزیون از سینما خانگی

پورت اپتیکال چیست ؟

خب این کابل اپتیکال باید به یه چیزی وصل بشه دیگه ! باید به پورت اپتیکال وصل بشه . هم روی دستگاه فرستنده و هم رو گیرنده باید پورت اپتیکال وجود داشته باشه ، از نظر ظاهری هیچ فرقی بین پورت اپتیکال فرستنده و گیرنده نیست اما داخل فرستنده و گیرنده کنترلر های متفاوتی طراحی شده . داخل فرستنده یه مدار طراحی شده که سیگنال صوتی رو به نور تبدیل می کنه و به پورت می فرسته و توی گیرنده هم یه مدار طراحی شده که نور رو مجددا به صدا تبدیل می کنه .

لازمه خدمتتون بگم که اگه دستگاه فرستنده شما روشن باشه ، درون پورت اپتیکالش یه نور قرمز رنگ دیده میشه .

نور داخل پورت اپتیکال

هر چند الان دیگه اکثر دستگاه های الکترونیکی ، پورت صدای دیجیتال دارن اما واسه اینکه مطمئن بشید که دستگاه شما ، پورت صدای دیجیتال داره ، کافیه دنبال یه پورت شبیه به عکس زیر باشید . کنار پورت اپتیکال معمولا عبارت های روبرو رو می زنن : Optical Port و یا TOSLINK و یا Digital Audio . حتی اگه این عبارات هم نوشته نشده باشه ، قیافه پورت اپتیکال از 2 کیلومتری مشخصه .

پورت خروجی اپتیکال صدای دیجتال روی تلویزیون

استفاده از کابل اپتیکال

برای استفاده از کابل Optical باید دو دستگاه فرستنده و گیرنده ، پورت اپتیکال داشته باشن . توی دستگاه فرستنده باید Optical Out باشه و روی دستگاه گیرنده باید Optical In باشه .

در مورد اینکه پورت ورودی و خروجی چیه و چجوری کنترل میشن یه پست نوشتم که پیشنهاد میکنم حتما بخونید : پورت HDMI ورودی است یا خروجی ؟

روی فیش کابل ، یه درپوش پلاستیکی وجود داره که باید اونو جدا کنید .

درپوش کابل Optical

کانکتور اپتیکال جهت مشخصی داره یعنی اینجوری نیست که از هر طرف به پورت اپتیکال وصل بشه ، یه جهت مشخصی داره و باید جهت کانکتور و جهت پورت با هم میزون باشن .

جهت کابل اپتیکال

ضمنا یاددتون باشه ، کابل اپتیکال موقعی که داخل پورت اپتیکال جا می خوره باید صدای ” تق ” بده یعنی صدای جاخوردگی رو باید بشنوید .

قیمت کابل اپتیکال

قیمت کابل اپتیکال از 10 هزار تومن هست تا 300 هزار تومن . تفاوت قیمت این کابل ها به کیفیت و برند و گارانتی مربوط میشه . اما یه کابل اپتیکال متوسط رو می تونید با قیمت 25 تا 45 هزار تومن بخرید . اما اینجوری نیست که اون مدل 10 هزار تومنی کار شما رو راه نندازه ! همه چی به کیفیت ساخت کابل برمی گرده .

خب دوستان اگه تجربه ای از استفاده یا خرید کابل اپتیکال دارید حتما تو قسمت نظرات بفرمایید تا بقیه کاربران علم فردا هم استفاده کنن .

دسته بندی

موضوعات مرتبط

محمدرضا امين زاده هستم ، مهندس الكترونيك و سردبير مجله علم فردا . علاقه زیادی به سخت افزار و طراحی مدارهای الکترونیکی دارم ، اگه فرصتی بمونه در زمینه ادیت فیلم و تصویر و طراحی رابط کاربری وب و اندروید مطالعه و تمرین می کنم .

حتما مطالب زیر رو هم بخونید

حمایت از علم فردا

آداب نظر دادن در علم فردا